Wizara ya mambo ya ndani ya nchi, imezindua utaratibu mpya wa kusafirisha mahabusu kutoka magerezani kwenda mahakamani ambapo hapo awali ilikuwa ikifanywa na jeshi la polisi.

Taarifa iliyotolewa kwa vyombo vy habari  na  wizara ya habari,utamaduni na michezo,imeeleza kuwa Kamishna wa Jeshi la Magereza nchini,AUGUSTINO NANYARO amesema kuwa uzinduzi wa utaratibu huo unatarajiwa kuzinduliwa leo na Waziri wa mambo ya ndani ya nchi,Mheshimiwa  Lawrence Masha.

Bwana Nanyaro amesema kuwa maandalizi ya mpango huo yalianza katika kipindi cha Bajeti ya serikali cha 2006/07 na mpaka sasa yamekamilika na tayari yameshagawanywa katika awamu mbili ya muda mrefu na muda mfupi.

Katika kutekeleza mpango wa muda mfupi utaigharimu  serikali kiasi cha shilingi bilioni 18,ambapo kiasi cha shilingi bilioni mbili tayari kimeshatolewa kwa ajili ya maandalizi ya kwanza kama majaribio kwa kipindi cha miaka mitatu.

Bwana NANYARO amesema kuwa kiasi cha fedha hizo zimeshatumika kwa ajili ya kutoa mafunzo maalumu KWA askari magereza 270,kununua vifaa ikiwa ni pamoja na magari 14 pamoja na ujenzi w.a makazi ya muda ya askari magereza 120 waliohamia mkoani Dar es salaam kwa lengo la kutekeleza mpango huo.

Kwa kuanzia tayari serikali imezichaguwa mahakama za ngazi zote za mkoa wa Dar es salaam, na kisarawe mkoa wa PWANI,pamoja na zile ambazo mahabusu wake huhifadhiwa katika magereza ya Dar es salaam yakiwemo KEKO,UKONGA na SEGEREA.

Ni ukweli kwamba Tanzania tunaungana na mataifa mengine duniani kusheherekea siku ya familia duniani lakini jambo la kujiuliza ni kwamba tunapashwa kuisheherekea siku hii ama tugelichukua hatua madhubuti ili tuweze kujipanga kwa upya na kuangalia ni kitu gani hashwa kinacho tukabili na kukitatua ikifuatiwa na migongano mbalimbali hapa nchini.

Tumekwisha kushuhudia akina mama  wajawazito wakijifungulia mabarabarani ama wengine kufikishwa hospitalini na kukosa huduma muhimu na kupelekea kujifungua watoto wakiwa wafu, ama tatizo la akina baba kutelekea familia zao ikiwa ni sambamba na akina mama kuwatupa watoto.

Matatizo ni mengi kuliko mafanikio hapa hashwa ukiangalia jinsi jamii hususani baaadhi ya watu wanavyotumia jina la vituo vya kulelea watoto kama kitega uchumi na kuwaacha watoto wamitaani wakiangaika na kurandaranda mabarabarani na sehemu mbalimbali na kukosa matunzo madhubuti.

 Kumekuwa na matatizo ya vifo vya watoto chini ya miaka mitano(5)na wakina mama wajawazito hili bado hatujalitatua tunaimbilia kwenye sherehe.Sioni haja ya kusheherekea wakati bado tupo katika kiza kizito cha matatizo yetu.

Haijalishi ni wazazi ama walezi hapa haichagui ni mama ama baba kutelekeza mtoto au familia alafu unasheherekea aileti maana kwani unasababisha majanga makubwa kwa mtoto pia kumuathiri kisaikolojia kwani kuwepo kwake mtaani ni kupoteza haki yake ya kuishi kwa furaha kama mtoto.

Kitu haswa cha kujiuliza ni jinsi gani tutaondokana na haya matatizo yasiyo kuwa ya  lazima na kuunda sera madhuuti uhusu familia ambapo wazazi watatakiwa kuwalea watoto wao na uwapatia mahitaji yote uhimu ikiwa ni paoja na wazazi utotengana ili kusaidia malezi na makuzi ya watoto kwani kutengana kwa wazazi ndio kunakopelekea uharibika kwa familianyingi.

Mpango wa uzazi ni jambo la kuzigatiwa katika jamii zote.

Na, Stumai George

Siku ya wanawake duniani huadhimishwa tarehe nane (8), ya mwezi wa tatu (3 )kila mwaka. Ni siku ya kimataifa ambayo wanawake huzungumzia mafanikio na changamoto mbalimbali zinazohusu masuala ya uchumi, siasa na utamaduni.

Nimambo ya kushangaza ukiyatazama kwa macho ya kawaida kwa mtu mwenye akili zake timamu, lakini ni yakawaida baina ya wakazi wa sehemu ama pembezoni mwa barabara au sehemu yanapopaki magari makubwa yabebayo mizigo maarufu kama Trans goods ambapo kuona wanawake ama wasichana wadogo wakijihusisha   katika mapenzi na madereva wa magari hayo bila hata ya woga ama aibu ni kitendo au ni jambo la kawaida kabisa katika mazingira yao,na  mwishowe kupata mimba za utotoni ama magonjwa ya zinaa. Hivi karibuni nilipata wasaa wa kuwatembelea jamaa zangu katika mkoa jirani ilipofika nyakati za jioni nilipata fursa ya kutembelea sehemu ili kujipumzisha kwa jua la mchana ndipo nilipokutana na kizaazaa hiki cha kundi la akina dada na wengine wakiwa ni wakina mama au wanawake watu wazima. Wanawake hao wakiwa ni kutoka sehemu mbalimbali za mikoa ya Tanzania huko hujulikana kama wanawake wa barabarani, ambapo wamekwisha kuweka makao yao katika miji na vijiji vilivyopo pembezoni mwa barabara ya Dar es salaam-Morogoro –Mbeya mpaka Zambia na sehemu ambapo magari hayo makubwa yanapopaki. na kuendeleza maisha yao ya biashara za kujiuza na wakati wakiendelea kuzaana na kuambukizana magonjwa ya zinaa na Ukimwi. Nilipojaribu kuongea na kumuuliza mmoja wao kwamba walikuwa wakitafuta nini mbona wamekuja kwa wingi aliniambia kwa kifupi kwamba walikuwa kazini na wanatafuta riziki.Sikulidhika na maelezo hayo ndipo nilipopata shauku la kujua kulikuwa na nini kilichoendelea katika mazingira hayo ndipo nilipogundua kuwa kuna biashara haramu ya kujiuza katika mazingira hayo ambapo wanaume madereva na matingo wao ndio walikuwa wateja wakuu wa biashara hiyo inayopigwa vita nchini, na walikuwa wakifanya ngono pasipo hata kutumia kondomu kwani mara utumiapo kinga hiyo dau lako hupungua. Sikuchoka kuwafuatilia watu hao walipokuwa wakiendelea na shughuli hiyo ya kuwinda na kusaka ridhiki, ndipo waliponionya na kusema kuwa hawapendi kufuatiliwa kabisa katika shughuli zao na masuala yao hayo kwani ni binafsi na kama serikali ingekuwa na upendo au kuwajali wao basi wangeanza kufuatilia kwanza sakata la Richmond lililopo mbele yao,kuliko kufuatilia zaidi mambo yao hayo, na kunitaka niondoke kwani hawatasita kunifanyia kitu kibaya. Kisingizio kikubwa hapa ni kwamba maisha magumu na hawana njia nyingine ya kujiajiri ila kwa njia hiyo kwani hawakuwa na elimu ya kutosha ya kuwafanya wapate ajira za maofisini.lakini jambo la kujiuliza ni kwamba je kipi bora kati ya kutatua tatizo ama kukimbia tatizo, wengi wa wasichana hao huishia kupewa ahadi za kuolewa ama kujengewa nyumba lakini matokeo yake ni kuambukizwa magonjwa ya zinaa na kupelekea vifo na ongezeko la watu waliathirika na magonjwa hayo hatari na kupelekea ongezeko la watu tegemezi katika nchi yetu. Chakushangaza ni jinsi watu hao walivyo na ushirikiano katika mambo yao ya uwindaji, cha kujiuliza ni kwamba kama wameweza kushirikiana katika mambo yao hayo kwanini wasiweze kushirikiana katika shughuli nyingine za kimaendeleo kuliko kuishia kufa na kupoteza nguvu ya taifa. Je watoto wako wanaokuona ukifanya mambo hayo yupo katika malezi gani au utamkanya asiwe na tabia mbaya mara awapo mtu mzima au ndo tayari umekwisha muwekeza katika kazi hiyo ya kuhatarisha maisha. “Mtoto wa mwenzio ni wako” ndivyo kauli mbiu isemavyo lakini ni kinyume kabisa na mazingira ya huko kwani msemo huo kule ni kinyume“Mtoto wa mwenzio ni mkubwa mwenzio” huo ndio utofauti uliokuwepo huko na cha kushangaza ni kwamba hakuna haki za watoto wala binadamu kila mtu ana amua anachotaka sheria mkononi. Serikali na wadau wengine wajaribu kushughulikia jambo hili kwa kasi kwani mpaka sasa hali ni mbaya na watu wanazidi kuathirika na pia hakuna elimu kuhusu kujikinga na Ukimwi na kuishi kwa matumaini. 

Ni jambo la kawaida siku hizi kusikia fulani ameanzisha kituo cha kulelea watoto yatima. Vituo hivi hupata misaada kutoka kwa watu mbalimbali kwa kuamini kwamba misaada hiyo itasaidia kweli kuwahudumia watoto hao.

Matokeo yake, misaada hii imekuwa ikitumiwa vibaya na kutonufaisha watoto waliolengwa. Misaada mingi inayotolewa kwa ajili ya watoto wa vituo hivi, hutumika kuendeleza miradi ya waendeshaji huku watoto wakiachwa na mahangaiko.

Vituo vingi unakuta vipo katika mazingira mabaya na kuwa ni dalili za wazi za namna watoto wanaolelewa hapo kuwa katika hali mbaya kimaisha. Watoto wa vituo kama hivi, wanakosa huduma muhimu za kila siku, wanakosa elimu na tiba. Mustakbali wa maisha yao unakuwa mashakani na mwisho watoto huamua kutoroka vituoni na kuzagaa mitaani wakiomba.

Kukosekana kwa mahitaji muhimu vituoni mwao kama vile malazi, makazi, viwanja vya michezo na huduma muhimu nyinginezo ikiwemo afya, ni moja ya sababu zinazowatorosha watoto yatima.

Nakumbuka Serikali imewahi kufunga baadhi ya vituo vya kulelea watoto kwa sababu ya mazingira mabaya yaliyokutwa kwenye vituo hivyo. Mazingira machafu ya vituo vingi huzaa magonjwa ambayo hatimaye huathiri watoto wanaolelewa hapo.
Lakini wakati hali kwenye vituo vya kulelea watoto ndivyo ilivyo, kila siku watoto wanaohitaji msaada wa malezi wanaongezeka mitaani. Jamii na Serikali kwa ujumla imetakiwa kuchukua jukumu na hatua za haraka na muhimu ili kuweza kunusuru watoto dhidi ya matatizo yanayowakuta.

Kuongezeka kwa watoto hawa kunatokana na mambo mengi, lakini makubwa ni migogoro na matatizo yasiyo ya lazima yanayozikumba familia, kutengana kwa wazazi na kutelekezwa kwa wanawake wengi baada ya kupata mimba.

Mengine yamekuwa yakiwapata ikiwa ni pamoja na kukosa elimu, makazi na malezi bora, kudhalilishwa wawapo peke yao na kukosa huduma za afya, chakula na kutumikishwa kama vibarua huku wakipewa mishahara midogo na waajiri.

Inasikitisha kukuta kwamba baadhi ya watoto wanatoroka makwao kwa sababu tu wanateswa na wazazi wao kwa kunyimwa chakula na uhuru wa kujumuika na watoto wenzao.

Maendeleo ya mtoto yatima yanahitaji msaada wa jamii. Hata hivyo, jamii inapaswa kupima majukumu ya mtoto katika ushirikishwaji huo ili apate fursa ya kufurahia utoto wake bila ya kuzidiwa na majukumu hayo.

Kutokana na malezi kuachiwa kundi fulani tu katika jamii, hasa akina mama, kumekuwa na vitendo vya unyanyasaji mpaka kusababisha wengi wa watoto, kubakwa, kulawitiwa  na kupigwa hata kufa.

Vitendo kama hivi mara nyingi vimekuwa vikichangia maambukizi ya virusi vya ukimwi kwa watoto wengi. Jamii ingechukulia uzito suala la watoto yatima, basi hata kasi ya maambukizi haya ingepungua. Kuwaachia majukumu hayo wazee wasiojiweza kumefanya watoto yatima kuongezeka.

Watanzania wote tungejipanga upya kufuata uzazi wa mpango ili kuzuia tatizo hili kubwa. Serikali pia iwaangalie wale wanaoendesha vituo na malezi kwa watoto yatima wapewe maeneo ili wajenge majengo imara na yanayoleta mazingira mazuri ya maisha ya watoto husika.

Tunapojadili mada hii tunapaswa kuishabihisha na mantiki ya malezi bora kwa watoto wetu. Wakati taifa linaadhimisha miaka 46 ya kuondokana na kutawaliwa, kuna haja ya kila mtu kutimiza wajibu wake katika kutatua tatizo hili.

Lazima watoto wanaohitaji msaada kwa sababu wazazi wao wamefariki dunia au waliwatelekeza ikiwemo kuwatupa, wahudumiwe kama wanavyohudumiwa watoto wenzao walio bado na wazazi wao. Ni haki ya watoto hao nao kuishi na kupata elimu ya kuwajengea hatima yao.

Kuna matatizo mengi yanayosumbua jamii hasa vifo vya watoto kabla hata ya umri wa miaka miwili, kwa akina mama wajawazito, huduma duni kwenye zahanati na hospitali zetu hasa zilizoko maeneo ya vijijini pamoja na ongezeko la watoto yatima.

Tatizo kama hili litakua kama halikuondolewa. Kuongezeka kwa matatizo ya watu, ni kuleta balaa katika jamii. Umasikini utaongezeka penye watu wengi wenye matatizo ya kijamii. Matatizo ya kijamii huzaa watoto wanaohitaji msaada. Umasiniki huzidi.

Serikali pamoja na jamii kwa ujumla wake, wanapaswa kuwa mstari wa mbele kuhakikisha misaada inayotolewa kwa waendeshaji vituo vya malezi ya watoto yatima, inatumika kwa kuwahudumia walengwa. Pale waendeshaji wanapojinufaisha, kuchukuliwe hatua kuwadhibiti.

Mtanzania popote ulipo, tambuwa kwamba huwezi kuwa huru kamili, iwapo mahali fulani kuna raia mwenzako anaishi katika matatizo kwa sababu tu hana uwezo. Tatizo la raia mmoja, litambuwe kama tatizo lako na hivyo saidia kuliondoa.

Na Hilder Mwaipopo 

Kila kukicha, matatizo yanayoikumba jamii yanaongezeka, hususani kwa akina mama ama wasichana wa jamii mbalimbali hapa nchini. Mojawapo kubwa ni hili la wasichana wadogo kilazimishwa kuolewa na kukatishwa masomo yao.

Mbaya zaidi, wasichana hao huozeshwa kinyume na matakwa yao, na kuwasababishia athari za kisaikolojia huku wakiwabebesha majukumu mazito ya kulea familia yasiyoendana na umri wao.

Ndoa hizo husababisha hasara kubwa kwa taifa na familia kwa ujumla, ambapo wengine hukatizwa masomo yao hasa wale wa shule za msingi, hali hii husababisha idadi ya wanawake wasio na elimu kuongezeka hivyo kusababisha harakati za maendeleo kudumaa na kuwa ngumu zaidi.

Vitendo hivi vya kinyama vimekuwa vikifanywa na baadhi ya watu wakiwamo viongozi wa serikali. ambao pia wamekuwa mstari wa mbele kuwaoza vijana hao, eti kwa sababu ya mila, desturi na utamaduni.

Wakati wao ndio wanaohimiza ujenzi wa shule kwa ajili ya kuongeza  idadi ya wasomi, na kuinua kiwango cha elimu ya juu nchini. Je shule hizo zinazojengwa wanafunzi wako wapi, kama si hao mnaowaoza kwa lazima?

Viongozi ndio hasa tunaowategemea katika kuongoza na kupigania haki za binadamu, na kukemea maovu katika jamii zetu, lakini kwa sasa ni tofauti kabisa kwani kumkuta kiongozi katika matukio ya uhalifu kama ujambazi na mengineyo ni jambo la kawaida kabisa.

Matukio ya kukatishwa masomo kwa wanafunzi hususani wa kike yamekuwa yakitokea sehemu mbalimbali hapa nchini, bila ya kujali ni eneo gani mijini ama vijijini, na kusababisha idadi ya wasomi kuendelea kudorora na kupungua kabisa.

Elimu ni haki ya kila raia, hivyo basi kumkatisha masomo mwananchi mmoja hasa msichana ni kosa la jinai kwani wasichana ni nguzo ya familia. kumuelimisha ni kuielimisha jamii ikizingatiwa mama ndiye mwalimu wa kwanza wengineo hufuata.

Hivyo basi unapomkatisha masomo una mpango gani na jamii yake, una ajenda gani na maendeleo ya familia hiyo ama unataka kuiteketeza jamii nzima.

Jamii imepewa jukumu la kumuelimisha mtoto wa kike na kuongeza idadi yao katika vyuo na taasisi za elimu za juu ili kuongeza wasomi akina mama na kuelimisha jamii, ukiangalia wasomi wanawake katika vyuo mbalimbali nchini hufanya vizuri zaidi na kusababisha ongezeko la wafanyakazi wenye ujuzi kwa sekta zote hivyo inapelekea kuinua uchumi na kupelekea maendeleo endelevu.

Changamoto mbalimbali za kielimu zimetolewa ili kuwapa hamasa na kipaumbele kwa wasichana hivyo basi wazazi na walezi wanashauriwa kuwaachia watoto wao kwenda shule badala ya kuwalazimisha kuolewa wangali na umri mdogo, hawajapevuka wala uwezo wa kuitunza familia.

Suala la kuoa ama kuolewa ni ihari ya mtu hivyo kumlazimisha msichana kuolewa pasi yeye kuamua ni kutomtendea haki tena ni kumnyima uhuru wake na haki yake ya maamuzi. pamoja na kumuweka katika kifungo cha maisha pasipo uhuru wala siku ya kufunguliwa kwake .

Ndoa kwa wasichana wadogo tena wa shule ni kuwasababishia vifo katika umri mdogo mara wafikiapo wakati wa kujifungua na matatizo mengine katika afya ya uzazi hivyo basi jamii imejiandaa vipi kupoteza raia hasa wasichana wadogo kwaajiri ya kuozeshwa na watu wasio na busara.

Haki ya kuishi  ni jambo la kuzingatiwa,hivyo basi kumuozesha mtoto mdogo yapaswa kufikishwa mahakamani mtu yeyote atakaye husika na ndoa hizo kuliko kuwaachia na kuogopa uwezo wao wa kifedha ama madaraka yao kitaifa.

Kutokana na tabia ya jamii kufumbia macho suala hili imepelekea kuongezeka kwa kiasi kikubwa ambapo imepelekea kuonekana ni cha kawaida kabisa na kusababisha watu kujichukulia maamuzi yao ya kuwakamata wasichana na kuwapeleka kwa waume hata kama hawataki.

Serikali kwa upande wake iwachukulie hatua za haraka watu wote wanaohusika na vitendo hivyo vya kinyama kwani hupelekea vifo kwa wasichana wakati wa kujifungua, na kuongezeka kwa idadi ya watu wasio na elimu nchini.hivyo kuongezeka kwa watu ambao ni tegemezi katika jamii na familia kwa jumla.

 

Na Hilda Mwaipopo

Vita si jambo la kulifanyia mzaha au majaribio. Kuanzisha vita ni kazi rahisi sana na kupoteza amani ni jambo la sekunde lakini kitendo cha kuirudisha amani hiyo kinaweza kugharimu maisha yako yote.

Sisi akinamama na watoto ndio waathirika wakubwa wa madhara yaletwayo na vita. Wazungu husema ‘nothing wrong in love and war,’ msemo unaotokana na dasturi zilizomo kwenye mambo hayo mawili. Kwa mfano, wakati wa vita, vitendo vya ubakaji, ukiacha mbali mauaji na mateso mengineyo, hututokea sisi wanawake na watoto na hivyo, mbali ya wale wanaopoteza maisha na mali, wanaobakia hai huahiwa mzigo wa matatizo ya kisaikolojia, na maambukizo ya magonjwa ya zinaa.

Nazungumzia hayo katika wakati ambapo jirani zetu wa Kenya wanaserereka kuelekea kwenye vita vya wenyewe kwa wenyewe, ikiwa hali haitadhibitiwa kwa hatua za kisiasa na mapema. Kenya, nchi iliyokuwa haijapata kuonja maafa kama hayo kwa muda wote wa historia yake ya uhuru, na taifa lililokuwa nma uchumi mkubwa katika Afrika Mashariki nzima, sasa limejikuta likigawanyika kwa fitina za kisiasa, ambazo zinalazimishwa zionekane za kikabila. Punde nchi hii itakuwa imepoteza nguvu kazi yake na hivyo kusababisha kuporomoka kwa uchumi wake na wetu, majirani zake. Katikati ya hayo, namfikiria mwanamke na mtoto wa Kenya. Ana hali gani hivi sasa?

Kuendekeza usemi kwamba amani haiji ila kwa ncha ya upanga kunaweza kupoteza kila kitu ambacho Kenya ilikwishajijengea kwa miaka mingi sasa. Kwa wale wanaoupenda msemo huu, wanaweza kujikuta wamepotza hata ndugu, jamaa na familia kwa ujumla hivyo. Hadhari ni kwetu, kwamba tuangalie mara mbili mbili na kujiuliza itakuwaje kwa wale ndugu zetu, akina mama wajawazito, watoto, wazee, walemavu na wengine ambao hawajiwezi: watakwenda wapi endapo vita vitaendelea kuwatafuna?

Watu wanaoanzisha vita ama vurugu hizo hukaa pembeni na kuwaacha wengine wakitaabika, wakati wao wakikimbilia uhamishoni na kurudi pindi hali inapokuwa shwari. Swali la kujiuliza ni kwamba ikiwa unaanzisha vita halafu unakimbia, ni nani apigane kwa ajili yako?

Bila ya shaka demokrasia si ghasia na pia kila mtu ana haki ya kuchagua ama kuchaguliwa. Haki ya mtu haichukuliki hata kwa upanga. Uamuzi wa kuchukua madaraka kwa nguvu ndiyo yanayosababisha maafa kwa jamii zetu.

Viongozi wa Kiafrika wanapaswa kukumbushwa kwamba kila jambo na wakati wake. Wananchi ndio waamuzi wa kila kitu kufuatia kukuchagua au la, lakini kitendo cha kuchukua madaraka kimabavu, matokeo yake ni wananchi wasio na hatia kufa.

Mafahari wawili wapiganapo, nyasi ndizo huumia. Viongozi wetu wanapaswa kuelewa hilo kuliko kusababisha majanga yasiyo na lazima kama yanayoendelea Kenya hivi sasa.

Mwanamke, akiwa na majukumu mengi katika jamii na taifa kwa ujumla, anajikuta katika matatizo makubwa zaidi, kwani ili kukimbia hali ya hatari kama vita au machafuko yoyote, atapaswa kubeba mizigo, watoto na kufikiria ni jinsi gani ya kufika salama huko anakokimbilia.

Matatizo yote anaachiwa mwanamke kama muangalizi. Mwanamme anakimbia pekee na kusahau kama ana watoto. Anatokomea kusikojulikana, pasi na hata kuchukua jukumu la kumsaidia mkewe. Pia muda huu wa kukimbiakimbia kwa kuogopa vita, unasababisha kuporomoka kiuchumi na kuendelea kuenea kwa wimbi kubwa la umaskini.

Basi ni lazima tufikie kipindi ambapo tutasema basi na vurugu na kuamua kutatua migogoro yetu kistaarabu pasipo na kupigana ama kuuana, kwani sisi wenyewe ndio tunaojirudisha nyuma kimaendeleo na hao mataifa mengine wanatutumia sisi kuuza silaha zao, wakati sisi wanandugu tunauana wenyewe kwa wenyewe. Tuwasaidie Wakenya kuiona busara.